Okres menopauzy to czas, który wiele z nas, kobiet, przechodzi z mniejszym entuzjazmem. Długą listę potencjalnych objawów – takich jak uderzenia gorąca, bóle głowy, mgła mózgowa, przybieranie na wadze, bezsenność – wypadanie włosów to prawdopodobnie ostatnia rzecz, o której chce się słyszeć. Niestety, również jest ono na tej liście. Ważne jest jednak, aby pamiętać, że każda z nas przechodzi przez ten okres inaczej. Niektóre kobiety mogą zmagać się z objawami, podczas gdy inne przejdą przez ten czas bez większych trudności. Wypadanie włosów nie jest zatem problemem, z którym zmaga się każda kobieta.
Wbrew powszechnemu przekonaniu zmiany w wyglądzie włosów, które obserwują kobiety w czwartej i piątej dekadzie życia, nie dotyczą wyłącznie okresu okołomenopauzalnego i mogą mieć różne przyczyny.
Co może się dziać z włosami w okresie menopauzy?
Zmiany naturalne
Włosy, podobnie jak skóra, przechodzą pewne naturalne zmiany związane z wiekiem:
- Pigmentacja włosów – To prawdopodobnie najbardziej zauważalna zmiana. Komórki melanocytów, które nadają włosom ich kolor, stopniowo zanikają, co prowadzi do siwienia. Proces ten nie zachodzi u wszystkich w tym samym czasie, ale średnio w wieku 50 lat połowa populacji ma około 50% siwych włosów. Siwe włosy często nie mają połysku i bywają suche oraz szorstkie w dotyku.
- Gęstość włosów (liczba włosów na cm²) – Zmniejszenie gęstości włosów zaczyna się mniej więcej w połowie 25. roku życia, stopniowo z biegiem lat.
- Średnica włosa – Liczne badania wykazują, że średnica pojedynczego włosa początkowo rośnie, osiągając szczyt w okolicach 40. roku życia, po czym nieco maleje. Może to tłumaczyć, dlaczego wiele kobiet nie zauważa utraty gęstości włosów aż do połowy czwartej dekady życia.
- Długość włosów – Włosy przechodzą przez cykle wzrostu i odpoczynku. Średnia długość fazy wzrostu (anagen) wynosi od 2 do 6 lat, po czym przechodzi w fazę spoczynku (telogen), w której włosy wypadają po około 3 miesiącach. Z wiekiem faza anagenu skraca się, co oznacza, że włosy nie rosną tak długo jak kiedyś.
- Szybkość wzrostu włosów – Zmniejszenie aktywności komórek w cebulkach włosowych prowadzi do spowolnienia wzrostu włosów.
- Zmiany strukturalne włosów – Włosy mogą stawać się bardziej kruche, ich wytrzymałość na rozciąganie może się zmniejszać. W niektórych przypadkach zaobserwowano również wzrost krzywizny włosów.
Łysienie androgenowe u kobiet (FPHL)
Istnieje błędne przekonanie, że FPHL jest związane wyłącznie z wiekiem. W rzeczywistości ten rodzaj utraty włosów może pojawić się w dowolnym momencie, od okresu dojrzewania, ale jest szczególnie widoczny w okresie okołomenopauzalnym. Estrogen ma właściwości ochronne dla mieszków włosowych i może wspomagać utrzymanie fazy anagenu. Wraz ze spadkiem poziomu estrogenu w okresie menopauzy, następuje wzrost poziomu androgenów, szczególnie testosteronu, co prowadzi do miniaturyzacji włosów i skrócenia fazy wzrostu. Włosy stają się cieńsze i krótsze, a wypadanie staje się bardziej zauważalne, zwłaszcza w okolicach górnej części głowy.
Łysienie telogenowe (TE)
To rodzaj tymczasowego wypadania włosów spowodowanego zaburzeniem cyklu wzrostu. W tym przypadku można zaobserwować znaczne wypadanie włosów w okresie do kilku miesięcy. Przyczyny TE u kobiet w wieku menopauzalnym mogą obejmować:
- Stres – Okres menopauzy często wiąże się ze stresem związanym z różnymi zmianami życiowymi (np. opuszczanie domu przez dzieci, problemy rodzinne, utrata bliskich). Stres może istotnie wpłynąć na zdrowie włosów.
- Problemy z tarczycą – W okresie menopauzy wzrasta ryzyko problemów z tarczycą, w tym niedoczynności, która może wpływać na zdrowie włosów, powodując ich wypadanie.
- Leki – Wzrost przyjmowania leków, zwłaszcza w przypadku problemów z ciśnieniem krwi, cholesterolem, cukrzycą typu 2, może prowadzić do telogen effluvium. Warto konsultować wszelkie wątpliwości z lekarzem rodzinnym.
- Nierównowaga hormonalna – Zmiany hormonalne związane z menopauzą mogą być wystarczająco silnym czynnikiem, by wywołać TE.
Łysienie starcze
To temat kontrowersyjny. Niektórzy eksperci twierdzą, że istnieje coś takiego jak łysienie starcze, podczas gdy inni uważają, że to naturalne zmiany związane z wiekiem. W przypadku tego typu łysienia nie występuje miniaturyzacja włosów, jak w łysieniu androgenowym, a zmiany dotyczą głównie ogólnych zmian w strukturze i liczbie włosów.
Łysienie czołowe włókniejące
Jest to rodzaj trwałej utraty włosów, która dotyczy przedniej linii włosów i może rozprzestrzeniać się również na skronie i tył głowy. Jest coraz częstsze u kobiet po menopauzie i niestety jest jednym z trudniejszych do leczenia przypadków. Objawia się stopniowym cofnięciem linii włosów oraz wypadaniem brwi i innych włosów w tym obszarze.
Co zrobić, jeśli wypadanie włosów związane jest z menopauzą?
Kobietom doświadczającym wypadania lub zmiany struktury włosów w okresie menopauzy zaleca się przede wszystkim zwrócenie uwagi na swoje zdrowie ogólne. Mieszek włosowy to złożony organ, który wymaga dużych nakładów energii do produkcji włosów. Włosy są bardzo wrażliwe na zmiany w organizmie, dlatego warto zadbać o:
- Zmniejszenie stresu – Zadbaj o czas dla siebie. Medytacja, relaks, aktywności na świeżym powietrzu – wszystko, co przynosi Ci spokój, ma pozytywny wpływ na zdrowie włosów.
- Zwiększenie aktywności fizycznej – Dodatkowe 1000 kroków dziennie, spacer, ogrodnictwo – każda aktywność poprawia zdrowie, krążenie i jakość snu.
- Jakościowy sen – Warto wprowadzić rutynę snu i odpoczynku, zadbać o chłodną, przewiewną sypialnię, ograniczyć ekspozycję na urządzenia emitujące niebieskie światło.
- Zbilansowana dieta – Unikaj drastycznych diet‐cud. Jedz regularnie, zapewniając sobie odpowiednią ilość białka, żelaza, zdrowych tłuszczy, warzyw i owoców. Włączenie nabiału lub jego alternatyw dostarczy niezbędnych składników odżywczych wspierających zdrowie kości.
- Dbałość o włosy – Odpowiednia pielęgnacja włosów i skóry głowy to podstawa, szczególnie w okresie menopauzy.
Terapie wspomagające w walce z wypadaniem włosów w okresie menopauzy
W okresie menopauzy wiele kobiet zmaga się z wypadaniem włosów, co jest naturalnym skutkiem zmian hormonalnych. Oprócz odpowiedniej diety i stylu życia, istnieje szereg terapii wspomagających, które mogą pomóc poprawić kondycję włosów. Warto pamiętać, że każda kobieta jest inna, a dobór terapii powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb i przyczyny wypadania włosów. Oto niektóre popularne metody, które mogą wspomóc leczenie tego problemu:
Hormonalna Terapia Zastępcza (HTZ)
W przypadku HTZ ważne jest, aby wybierać preparaty, które nie mają negatywnego wpływu na włosy. Należy unikać syntetycznych progestagenów, takich jak noretysteron czy lewonorgestrel, które mogą pogarszać stan włosów, zwłaszcza u kobiet z łysieniem androgenowym. Lepszym wyborem są preparaty zawierające dydrogesteron lub medroksyprogesteron, które mają minimalne działanie androgeniczne i nie przyczyniają się do wypadania włosów.
Ziołowe preparaty
Istnieje wiele naturalnych środków, które mogą wspierać zdrowie włosów. Wyciągi z pokrzywy, palmy sabałowej, żeń‐szenia czy rozmarynu mogą poprawić krążenie w skórze głowy i wzmocnić mieszki włosowe. Zioła te wspomagają naturalny proces wzrostu włosów i pomagają utrzymać ich dobrą kondycję.
Minoksydyl
Minoksydyl to lek zatwierdzony do leczenia wypadania włosów u kobiet. Działa on bezpośrednio na mieszki włosowe, poprawiając ich ukrwienie i stymulując wzrost nowych włosów. Przed rozpoczęciem terapii warto zapoznać się ze skutkami ubocznymi, ponieważ minoksydyl może powodować podrażnienia skóry.
Terapia laserowa (LLLT)
Urządzenia do terapii laserowej małej mocy stymulują komórki mieszków włosowych, poprawiając ich aktywność i przyspieszając wzrost włosów. Terapia laserowa jest bezpieczna i nieinwazyjna, a regularne jej stosowanie może przynieść zauważalne efekty.
Zabiegi trychologiczne
W gabinetach trychologicznych oferowane są różnorodne zabiegi, które poprawiają kondycję skóry głowy i włosów. Zabiegi takie jak oczyszczanie skóry głowy, nawilżanie, infuzja tlenowa czy mikronakłucia pomagają w odżywieniu cebulek włosowych, co sprzyja ich wzrostowi i poprawie ogólnego stanu włosów.
Suplementy diety
W okresie menopauzy warto zadbać o odpowiednią suplementację, ponieważ zmiany hormonalne mogą wpłynąć na kondycję włosów. Suplementy zawierające biotynę, cynk, selen, witaminy z grupy B, witaminę D, kwasy tłuszczowe omega‑3 oraz kolagen wspomagają zdrowie włosów, stymulują ich wzrost i poprawiają ich strukturę.
Każda z wymienionych terapii może stanowić cenne wsparcie w walce z wypadaniem włosów. Jednak aby uzyskać jak najlepsze efekty, warto skonsultować się z trychologiem, który pomoże dobrać odpowiednią metodę, dopasowaną do indywidualnych potrzeb. Terapie te najlepiej sprawdzają się w połączeniu z odpowiednią pielęgnacją, zdrowym stylem życia i kontrolowaniem poziomu stresu.